GOSPODARKA EKONOMIA NOWE TECHNOLOGIE
Zapamiętaj mnie Zapomniałeś hasło?
na żywo
PWC zamieszane w aferę na 2 mld dolarów

W telegraficznym skrócie: córka dyktatora Angoli zbudowała w tajemniczy sposób imperium w...

pokaż więcej
MFW koryguje w dół prognozy na 2020

Międzynarodowy Fundusz Walutowy zrewidował w dół swoją październikową prognozę globalnego wzrostu PKB. ...

pokaż więcej
Już nie chcemy tak szybko wydawać zarobionych pieniędzy

Osłabnie konsumpcja gospodarstw domowych, która pozostaje główną siłą napędową polskiej gospodar...

pokaż więcej

40 lat przemian gospodarczych w Chinach

16 grudnia 2019, 23:15 / Opracowanie własne Jacka Perzyńskiego. Zdjęcie: pixabay
40 lat przemian gospodarczych w Chinach

Przemiany zachodzące w Chinach od końca lat 70. XX w., umownie określane zazwyczaj jako „reformy Deng Xiaopinga”, doprowadziły do bardzo szybkiego rozwoju gospodarczego tego kraju i jego modernizacji w skali bezprecedensowej. Były to bezsprzecznie największe, najbardziej fundamentalne i najdramatyczniejsze przemiany, jakich doświadczyły Chiny w ciągu czterech tysięcy lat swej historii i stanowiły jedno z przełomowych wydarzeń w historii świata w XX w. W ich rezultacie Chiny, które na początku ubiegłego wieku były w istocie „państwem upadłym”, gdzie szalała bieda, a ludzie stale umierali z głodu tysiącami, zaś podczas klęsk żywiołowych setkami tysięcy, u końca XX w. stały się „największą fabryką świata” i jego największym bankierem, a także głównym partnerem Stanów Zjednoczonych. Wciąż rosnąc w siłę najprawdopodobniej staną się jeszcze w XXI w. najpotężniejszym supermocarstwem. Autorzy prognoz różnią się przede wszystkim w wyliczeniach, kiedy mogą one prześcignąć Stany Zjednoczone pod względem różnych wskaźników, nie zaś tego, czy to nastąpi.

Przemiany w Chinach od 1978 roku , kiedy to oficjalnie zostały rozpoczęte tak zwane „reformy” (gaige) i „otwarcie kraju na świat” (kaifang), były wielekroć większe i bardziej radykalne niż zmiany dokonane w Polsce po 1989 r. W Chinach objęły one nie tylko sferę gospodarczą, polityczną i ideologiczną, ale i wiele innych dziedzin. Można dodać, że jeszcze podczas przywództwa Mao Zedonga (1897-1976) Chiny zaczęły normalizować stosunki z USA i blisko współpracować z Zachodem traktując go jako sojusznika w zaciekłej konfrontacji z Moskwą. To w wyniku reform doszło właśnie również do normalizacji stosunków z rozpadającym się Związkiem Radzieckim M.Gorbaczowa. Kontekst wewnętrzny i międzynarodowy chińskiej transformacji, podobnie jak jej charakter oraz dynamika, były zatem zupełnie inne przemian dokonujących się w Polsce. 

W Chinach zmiany miały ewolucyjny charakter, zachodziły stopniowo, a kwestią kluczową było przejście od „gospodarki upaństwowionej”, nakazowo-rozdzielczej, do rynkowej, z własnością prywatną. Było to związane z odrzuceniem „komunizmu koszarowego” Mao, a ewolucją w kierunku „miękkiego systemu autorytarnego”, coraz bardziej pluralistycznego i w coraz szerszym zakresie opartego na rządach prawa. Z tym wiązały się także ogromne przemiany ideologiczne. Ponadto przemiany te objęły inne sfery o fundamentalnym wręcz znaczeniu. Były to przede wszystkim: modernizacja krajupowiązana z urbanizacją i industrializacją, co oznaczało przejście dużej części ludności z gospodarki agrarnej do industrialnej. Wiązał się skok technologiczny i wręcz cywilizacyjny, a także wzrost dobrobytu dla dużej części społeczeństwa, choć w tej dziedzinie pojawiły się ogromne różnice społeczne i regionalne. Z pozycji kraju samoizolujacego się od świata, w sposób niemal całkowity i to przez dziesięciolecia, Chiny przeszły do wszechstronnej współpracy międzynarodowej stając się wręcz liderem procesów globalizacji. Procesy tego otwarcia na świat stanowiły prawdziwa rewolucję w różnych aspektach, także w sferze mentalnej. 

W ciągu trzech dziesięcioleci, za życia jednego pokolenia kraj zmienił się do niepoznania, zmieniło się życie całego społeczeństwa, a Chiny z pozycji zacofanego, peryferyjnego mocarstwa „rewolucyjnego” i „trzecioświatowego”, kwestionującego cały ład międzynarodowy, stały się jednym z liderów współczesnego świata, stabilizującym światowy porządek, wręcz ratującym światowy system kapitalistyczny – jak ujął to w 2009 r. David Miliband, brytyjski minister spraw zagranicznych. Stały się one także głównym partnerem politycznym, gospodarczym i strategicznym Stanów Zjednoczonych, a do pewnego stopnia również ich rywalem。

Sztandarowym sukcesu chińskiej modernizacji jest olbrzymi skok technologiczny, który przejawia się budową sieci szybkich kolei, które osiągają prędkość ponad 300 km/h, a łączna długość szybkich lini kolejowych wyniosła ponad 25 tysięcy kilometrów.

Od 2009 roku Chiny stały się największym rynkiem samochodów w świecie, a gigantyczne korki oraz smog dokuczają bardzo mieszkańcom miast. Gigantyczny program budowy autostrad oraz dróg ekspresowych z połowy lat 90. XX w. został zrealizowany z nawiązką i w końcu 2011 roku kraj dysponował ich siecią o długości 85 tysięcy kilometrów.

W 1978 roku wartość chińskiego PKB wyniosła 149,5 miliarda dolarów, natomiast w 2018 roku wyniósł 12,81 bilionów dolarów. Chiny z „fabryki świata” stały się krajem, który zasłynął z produkcji high-tech i aplikacji. Obecnie na świecie Tik-tok zyskuje rzesze fanów, a Huawei mimo skandalu szpiegowskiego może pochwalić się wzrostem sprzedaży.

Autor: Jacek Perzyński, współpracownik PolishBrief

0 komentarzy

przeczytaj także

© 2019. Wszystkie prawa zastrzeżone

Zaloguj się

Zapamiętaj mnie Zapomniałeś hasło?

Zarejestruj się

Używamy cookies w celach funkcjonalnych, aby ułatwić użytkownikom korzystanie z witryny oraz w celu tworzenia anonimowych statystyk serwisu. Jeżeli nie blokujesz plików cookies, to zgadzasz się na ich używanie oraz zapisanie w pamięci urządzenia.
Polityka Prywatności    AKCEPTUJĘ