GOSPODARKA EKONOMIA NOWE TECHNOLOGIE
Zapamiętaj mnie Zapomniałeś hasło?
na żywo
PWC zamieszane w aferę na 2 mld dolarów

W telegraficznym skrócie: córka dyktatora Angoli zbudowała w tajemniczy sposób imperium w...

pokaż więcej
MFW koryguje w dół prognozy na 2020

Międzynarodowy Fundusz Walutowy zrewidował w dół swoją październikową prognozę globalnego wzrostu PKB. ...

pokaż więcej
Już nie chcemy tak szybko wydawać zarobionych pieniędzy

Osłabnie konsumpcja gospodarstw domowych, która pozostaje główną siłą napędową polskiej gospodar...

pokaż więcej

Odpady - palący problem czy cenny zasób? [ANALIZA]

2 stycznia 2020, 23:50 / źródło: opracowanie autorskie / zdjęcie: pixabay
Odpady - palący problem czy cenny zasób? [ANALIZA]

Sektor gospodarki odpadami w Polsce – pomimo zmian przeprowadzonych w ostatnich latach – wciąż cechuje się  szeregiem deficytów, mogących znacząco utrudnić rozwój w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). GOZ to model ekonomiczny, którego celami są m.in. zmniejszenie poziomu emisji CO2, minimalizacja ilości wytwarzanych odpadów i szersze, niż dotychczas, wykorzystywanie w procesach produkcyjnych surowców wtórnych - czytamy w najnowszym raporcie Instytutu Jagiellońskiego.

W tym kontekście należy uznać transformację polskiego sektora gospodarki odpadami za proces wciąż otwarty, wymagający nowych inicjatyw legislacyjnych i wykonawczych.

Aby wspomóc dyskusję w tym zakresie, Instytut Jagielloński oddaje w ręce Czytelników swoją diagnozę sektora odpadów w Polsce wraz z proponowanymi kierunkami rozwoju.

Według danych GUS, w 2018 roku wyprodukowaliśmy ok. 128,6 mln Mg odpadów, z czego ok. 90% to odpady poprodukcyjne, a pozostałe 10% to odpady komunalne. W tym samym roku, ok. 49% odpadów poprodukcyjnych nadal trafiało na składowiska zamiast podlegać procesom odzysku i ponownego wykorzystania. W przypadku odpadów komunalnych, recyklingowi poddano ok. 26% z nich, natomiast ok. 42% przeznaczono do składowania.

Według szacunków IJ dla 2019 roku, sektor gospodarki odpadami w Polsce wart był ok. 15,3 mld PLN (z czego ok. 7,5 mld PLN dotyczy odpadów poprodukcyjnych, a ok. 7,8 mld PLN dotyczy odpadów komunalnych). Dla roku 2024 szacunkowe wartości to odpowiednio: ok. 20,9 mld PLN, w tym ok. 8,4 mld PLN odpady produkcyjne oraz ok. 12,5 mld PLN odpady komunalne.

Sektor gospodarki odpadami w Polsce charakteryzuje się wysokim udziałem szarej strefy (ok. 30 - 40% wolumenu odpadów), brakiem transparentności i zdolności do osiągania celów recyklingowych, a także wysokim stopniem oligopolizacji. Powyższe negatywne zjawiska, sprawiają, że przy obecnej wartości rynku gospodarki odpadami komunalnymi Polska tracić może rocznie między 2,0 a 2,7 mld PLN nieodprowadzonych podatków.

Kluczowe deficyty zidentyfikowane w obecnym funkcjonowaniu sektora, mogące utrudniać transformację w kierunku GOZ obejmują:

1) istnienie rozwiązań regulacyjnych (instytucjonalnych), które , utrudniają dalsze ograniczanie szarej strefy;

2) istnienie rozwiązań regulacyjnych (instytucjonalnych), których efektem jest oligopolizacja sektora;

3) istnienie rozwiązań regulacyjnych (instytucjonalnych) uniemożliwiających (utrudniających) osiąganie celów recyklingowych systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym zbyt niska, w stosunku do celów ekologicznych systemu gospodarki odpadami, efektywność systemu przetwarzania odpadów;

4) istnienie różnych systemów gospodarowania odpadami dla tych samych frakcji odpadów (m.in. komunalnych, opakowaniowych i zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego);

5) brak synergii pomiędzy gospodarką odpadami i innymi sektorami gospodarki, w tym sektorem energetycznym.

Spodziewany wzrost wartości sektora (patrz wyżej) oznacza coraz większe wyzwania, przynosząc nowe szanse, jak i potęgując zagrożenia w przypadku zaniechania odpowiednich działań.

Największa wartość dodana w ramach GoOZ wynikać będzie ze zdolności optymalnego przetwarzania, odzyskiwania i ponownego wykorzystania wartościowych frakcji odpadów, a nie prostego procesu odbioru i zdeponowania odpadów na składowisku. Stworzenie właściwego środowiska regulacyjnego oraz operacyjnego gospodarki odpadami w Polsce zadecyduje o kosztach funkcjonowania systemu, co przełoży się na konkurencyjność innych branż, dochody budżetu państwa, czystość środowiska oraz jakość życia Polaków.

Wysokopoziomowe propozycje kierunków zmian, które powinny umożliwić osiągnięcie korzyści o znaczeniu systemowym to:

1) zapewnienie transparentnych mechanizmów działania sektora oraz narzędzi stymulacji GoOZ,

2) wzmocnienie nadzoru nad rynkiem i zwiększenie jego spójności i przejrzystości.

Potencjalne korzyści z wdrożenia powyższych kierunków działań to:

1) ok. 2,5 mld zł dodatkowych wpływów z VAT rocznie w wyniku dalszego ograniczenia zjawiska szarej strefy;

2) lepsze wykorzystanie środków publicznych (w tym także środków UE) przeznaczonych na ochronę środowiska i gospodarkę odpadami;

3) ochrona rynku przed monopolizacją ze strony dużych podmiotów;

4) możliwość powstawania nowych firm (szczególnie MSP) i rozwój rynku odbioru, przetwarzania, recyklingu i obrotu surowcami wtórnymi oraz szansa ekspansji dla polskich przedsiębiorstw już funkcjonujących na rynku;

5) stworzenie warunków (otoczenia regulacyjnego) umożliwiających rozwój innowacyjnych metod i technologii gospodarki odpadami, w tym metod i technologii pozwalających na ewolucję systemu w kierunku GoOZ;

6) ograniczenie wykorzystywania surowców pierwotnych w gospodarce na rzecz surowców wtórnych - odzyskanych i ponownie wykorzystanych.


WIĘCEJ PRZECZYTASZ W RAPORCIE: Odpady - palący problem czy cenny zasób? Analiza sektora i propozycja kierunków rozwoju w kontekście gospodarki o obiegu zamkniętym


0 komentarzy

przeczytaj także

© 2019. Wszystkie prawa zastrzeżone

Zaloguj się

Zapamiętaj mnie Zapomniałeś hasło?

Zarejestruj się

Używamy cookies w celach funkcjonalnych, aby ułatwić użytkownikom korzystanie z witryny oraz w celu tworzenia anonimowych statystyk serwisu. Jeżeli nie blokujesz plików cookies, to zgadzasz się na ich używanie oraz zapisanie w pamięci urządzenia.
Polityka Prywatności    AKCEPTUJĘ