GOSPODARKA EKONOMIA NOWE TECHNOLOGIE
Zapamiętaj mnie Zapomniałeś hasło?

#OkiemEksperta - jakim zagrożeniem są raje podatkowe?

16 lutego 2020, 23:52 / Opracowanie i grafika własne
#OkiemEksperta - jakim zagrożeniem są raje podatkowe?

W związku z prezentacją oszacowania luki w CIT za 2018 wykonaną przez Instytut Jagielloński (link) w dzisiejszym oku eksperta poruszamy tematykę unikania (i uchylania się od) opodatkowania, a zwłaszcza rajów podatkowych. W oszacowaniu IJ, zgodnie z metodyką Lachowicza i innych (2019) - link, do tychże zaliczono Belgię, Holandię, Luksemburg, Irlandię, Cypr, Maltę i Węgry (zgodnie z raportem Komisji Europejskiej) oraz Szwajcarię (szara lista KE). 

dr Tomasz Napiórkowski, Szkoła Główna Handlowa

Ideą zmniejszenia obciążenia firm CIT-em jest zwiększenie inwestycji tych przedsiębiorstw w swój rozwój, a przez to w rozwój gospodarki, w której działają. Kiedy firma rośnie, rośnie jej zatrudnienie, przez co rośnie konsumpcja i dalej PKB, i przychody z VAT. Jeśli zatem firma podejmuje przewidziane przez ustawodawcę jako legalne działania mające na celu ograniczenie płaconego CIT w celu zwiększenia swoich inwestycji, jest to działanie prorozwojowe. Dobrym przykładem takiego działania są np. dodatkowe ulgi podatkowe związane z działalnością badawczo-rozwojową. Jeśli natomiast w procesie minimalizacji CIT firmy wyprowadzają kapitał poza granice (osobnym i bardzo obszernym tematem są tu Zagraniczne Inwestycje Bezpośrednie), tego rodzaju optymalizacja nie będzie elementem stymulującym rozwój gospodarczy kraju, w którym działa dane przedsiębiorstwo. Zupełnie osobnym tematem są tu nielegalne działania związane z ograniczeniem CIT.

Marek Lachowicz, Instytut Jagielloński/PolishBrief

Unikanie (i uchylanie się od, dalej w wypowiedzi będę oba nazywał unikaniem) opodatkowania w oczywisty sposób jest działaniem przynajmniej nieetycznym, jednakże jego wpływ na finanse państwa jest skomplikowany, z uwagi na konieczność uwzględnienia aspektu konkurencyjności danego państwa.

Po pierwsze, unikanie opodatkowania zmniejsza wpływy tytułem podatku CIT, które inaczej trafiłyby do kasy państwa. W 2018 Polska utraciła w ten sposób około 4.5 mld zł, rok wcześniej było to 8.5 mld, co pokazuje, że wysiłki MF mające na celu ograniczyć ten proceder okazały się raczej skuteczne. Oczywiście należy przypomnieć, że poziom 4.5 mld Polska osiągneła także w 2015 i 2016, jednakże 2017 jest o tyle kluczowy, że mniej więcej wtedy odczuwalne zaczęły być zmiany mające na celu likwidację luki VAT, co pozwala przypuścić, że część nieuczciwych przedsiębiorców skoncentrowała się na unikaniu CIT a nie VAT. 

Po drugie, stawki podatkowe, takie jak CIT stanowią o konkurencyjności danego państwa dla przedsiębiorstw. Nikt nie lubi płacić podatków, więc firmy w naturalny sposób migrują tam, gdzie są one najniższe, bądź też występuje niepisane przyzwolenie władz na unikanie opodatkowania. Raje podatkowe konkurują właśnie w ten sposób - oferują niską stawkę, często wychodząc z założenia, że lepiej jest mieć 5% od dochodu dużej firmy, niż 0, gdyby ta zdecydowała się działać z innej lokalizacji. 

Te dwa ścierające się nurty wymuszają ostrożność postępowania z podatkami takimi jak CIT. Oba będą miały swoich zwolenników i są w pewien sposób uzasadnione. Można jednak uznać, że naprawdę konkurencyjne państwo nie potrzebuje zachęcać przedsiębiorców niskimi stawkami, gdyż oferuje im na tyle dużo (wykwalifikowaną siłę roboczą, infrastrukturę, kapitał, surowce, bezpieczeństwo, etc.) że kompensuje to nawet wyższe stawki podatków. Dokręcając śrubę trzeba mieć jednak na uwadze, że część firm, które mogą sobie na to pozwolić, zdecyduje się 'uciec' za granicę. Ponadto, w ferworze walki warto pamiętać o uczciwych przedsiębiorcach, którzy często zostają trafieni rykoszetem i np. obłożeni dodatkowymi obciążeniami biurokratycznymi.

Uszczelnianie systemu podatkowego jest jednak doskonałym sposobem na pozyskanie dodatkowych funduszy do kasy państwa, bez konieczności wprowadzania dodatkowych danin, dlatego warto próbować. W przypadku rajów podatkowych wskazane byłoby jednak skoordynowanie działań na poziomie Unii Europejskiej, tak, by pojedyncze kraje nie były pozostawione same sobie. Sytuację może jednak komplikować fakt, iż przynajmniej kilku członków Unii korzysta na unikaniu opodatkowania przez firmy. 

Zapisz się na PolishBrief.pl

Analizy, opinie i wywiady. Gospodarczy skrót dnia.

0 komentarzy

przeczytaj także

© 2020. Wszystkie prawa zastrzeżone

Zaloguj się

Zapamiętaj mnie Zapomniałeś hasło?

Zarejestruj się

Używamy cookies w celach funkcjonalnych, aby ułatwić użytkownikom korzystanie z witryny oraz w celu tworzenia anonimowych statystyk serwisu. Jeżeli nie blokujesz plików cookies, to zgadzasz się na ich używanie oraz zapisanie w pamięci urządzenia.
Polityka Prywatności    AKCEPTUJĘ