GOSPODARKA EKONOMIA NOWE TECHNOLOGIE
Zapamitaj mnie Zapomniae haso?

Olko (TEP): załamanie gospodarki powstrzymane, ale ożywienie wciąż niepewne

14 sierpnia 2020, 17:25 / Artykuł Damiana Olko, grafika: flickr/sylvanajones19
Olko (TEP): załamanie gospodarki powstrzymane, ale ożywienie wciąż niepewne

Niezły na tle innych krajów UE odczyt PKB dla Polski (-7,9% r/r, wyrównany sezonowo) to efekt kombinacji 3 czynników: sprzyjającej struktury gospodarki, braku istotnych nierównowag makroekonomicznych przed wybuchem kryzysu oraz powstrzymania spirali bankructw i zwolnień dzięki tzw. tarczy finansowej PFR. Wstępne dane o PKB nie zawierają wpływu poszczególnych składowych, ale na podstawie innych publikowanych danych można przewidywać, że stabilizująco działał eksport netto i zmiana struktury konsumpcji.

W samym sektorze nowoczesnych usług biznesowych w Polsce pracuje ponad 300 tys. osób (dane ABSL) i bardzo prawdopodobne jest, że pandemia w niewielkim stopniu wpłynęła na możliwości eksportu tych usług. Z kolei najsilniej dotknięty lockdownem sektor HoReCa odpowiada za znacznie mniejszą część PKB Polski niż jest to np. w krajach śródziemnomorskich. Dodatkowo, zamknięcie sklepów oraz granic silnie obniżyło popyt na dobra i usługi zagraniczne, włącznie z turystyką. Konsumenci częściej wydawali pieniądze na rodzime produkty, a zniesienie lockdownu mogło w krótkim okresie prowadzić do realizacji tzw. odłożonego popytu (np. wizyty u fryzjera, wyjazdy krajowe, usługi kosmetyczne, prywatna ochrona zdrowia, a nawet naprawy pojazdów itp.).

Dane o mobilności dostarczane przez Google wskazują na coraz większą aktywność konsumentów, jednak czas przebywania w sklepach nie jest tożsamy z faktycznymi zakupami. Przede wszystkim może to nie być reprezentatywna próba dla całej populacji, dlatego wielu właścicieli sklepów wciąż ma problemy z płynnością i walczy o przetrwanie. Łatwo zauważyć, że w centrach miast oraz dzielnicach biurowych niektóre lokale nie otworzyły się po zniesieniu lockdownu.

Jednocześnie trudno zgodzić się z opiniami typu „w drugim kwartale 2020 nagle cofnęliśmy się w rozwoju do 2017 roku”. Po pierwsze, rozwój jest pojęciem znacznie szerszym niż wzrost PKB. Po drugie, PKB to strumień wytworzonych dóbr i usług finalnych w jakimś okresie czasu i podlega także cyklicznym wahaniom, znacznie silniejszym niż zasób środków wytwórczych czy wartość majątku. Oczywiście wskutek kryzysu może zmniejszyć się nie tylko popyt, ale i baza wytwórcza, czy też łączna produktywność (total factor productivity), a w efekcie możliwy do osiągnięcia potencjalny PKB. Wtedy faktycznie jest to powód do dużego zmartwienia, bo gospodarka może nie wrócić do poprzedniego trendu wzrostu PKB.

Obserwowana dość wysoka inflacja (3% r/r w lipcu) może wskazywać, że gospodarka istotnie doznała pewnych ograniczeń po stronie podażowej, co w praktyce oznacza, że niektóre firmy mają zmniejszone moce produkcyjne i przerzucają na klientów dodatkowe koszty z powodu COVID-19 (np. wymogi sanitarne). Wyższe ceny mogą być również „premią za ryzyko” – tym ryzykiem dla firm są wszelkie kary związane z obowiązującymi obostrzeniami. Cenniki w usługach – zwłaszcza popularnych destynacjach urlopowych – mogły istotnie wzrosnąć także z powodu wspomnianego „odłożonego” popytu.

Ze względu na wysoką niepewność trudno spodziewać się szybkiego odbicia inwestycji przedsiębiorstw, poza tymi wydatkami, które są niezbędne, by prowadzić działalność w nowych realiach. Pewnym czynnikiem ryzyka dla ożywienia jest również sytuacja w sektorze bankowym oraz możliwy wzrost obciążeń podatkowych lub składkowych w reakcji na wysokie wydatki sektora finansów publicznych.

Autor: Damian Olko, członek Towarzystwa Ekonomistów Polskich

Zapisz się na PolishBrief.pl

Analizy, opinie i wywiady. Gospodarczy skrót dnia.

0 komentarzy

przeczytaj także

© 2020. Wszystkie prawa zastrzeżone

Zaloguj si

Zapamitaj mnie Zapomniae haso?

Zarejestruj si

Używamy cookies w celach funkcjonalnych, aby uatwi użytkownikom korzystanie z witryny oraz w celu tworzenia anonimowych statystyk serwisu. Jeżeli nie blokujesz plików cookies, to zgadzasz si na ich używanie oraz zapisanie w pamici urzdzenia.
Polityka Prywatnoci    AKCEPTUJ