GOSPODARKA EKONOMIA NOWE TECHNOLOGIE
Zapamiętaj mnie Zapomniałeś hasło?
gospodarka

Czy polscy politycy zarabiają za mało? Mogą zazdrościć nawet kolegom z Czech [ANALIZA]

30 grudnia 2020, 10:38 / Zrodlo: opracowanie własne / zdj. PolishBrief.pl
Czy polscy politycy zarabiają za mało? Mogą zazdrościć nawet kolegom z Czech [ANALIZA]
Nie dość, że zarabiają znacznie mniej nawet od swoich kolegów z Europy Środkowej to ich dystans do reszty społeczeństwa nie jest tak duży jak w innych krajach.

zobacz także

Mało który temat budzi tak gorące emocje jak pensje polityków. W sierpniu tego roku polscy politycy wbrew światowym trendom zdecydowali o przyznaniu sobie znaczących podwyżek, co spowodowało olbrzymią falę oburzenia wśród opinii publicznej. Choć co zaskakujące Polacy są i w tej kwestii wyraźnie podzieleni, co pokazuje sondaż przeprowadzony przez United Surveys w tamtym czasie. 29% respondentów domagało się obniżek aktualnych diet posłów, 37% uważało, że świadczenia są wystarczające, a 28% ankietowanych uznało potrzebę podwyższenia poselskich wynagrodzeń za uzasadnioną.

Dziś wakacyjne emocje zdążyły już opaść i choć projekt podwyżek został ostatecznie wstrzymany, to warto zastanowić się, czy posłowie faktycznie zasługują na podwyżki.

Skąd potrzeba podwyżek?

Marek Suski, polityk Prawa i Sprawiedliwości argumentował potrzebę podwyżek odwołując się do argumentów historycznych, że „kiedyś było lepiej”. 

„Od 20 paru lat jednak wynagrodzenia, kiedy były wprowadzane, były siedmiokrotnością przeciętnego wynagrodzenia. Dzisiaj nawet to nie są dwie przeciętne pensje.”

Chociaż poseł przesadził z siedmiokrotnością, to jednak po sprawdzeniu danych historycznych można przyznać mu rację, że relacja między zarobkami polityków, a reszty społeczeństwa uległa mocnemu wypłaszczeniu. 

Rozwój diet parlamentarnych i średniego wynagrodzenia w latach 1996 - 2020

Rok

1996

2007

2011

2015

2020

Wynagrodzenie parlamentarzysty

5 132,00

9 892,30

9 892,30

9 892,30

8 016,70

Średnie wynagrodzenie wg GUS

873,00

2 691,00

3 400,00

3 900,00

5 331,47

Pensja posła do średniego wynagrodzenia

5,88

3,68

2,91

2,54

1,50

Ważny element jaki należy wziąć pod uwagę jest kwestia ubezpieczeń społecznych. Pod koniec lat 90-tych wprowadzono równy podział składek pomiędzy pracownika, a pracodawcę. Wcześniej to pracodawca był odpowiedzialny za cały ciężar płatności do ZUS. Jaki miało to wpływ na nasze portfele? Realnie żaden, ale statystycznie wynagrodzenia między 1998 a 1999 rokiem podskoczyły o 37% przy inflacji na poziomie 11,8%. To się nazywa tempo!

Wynagrodzenie parlamentarzysty jako wielokrotność średniej krajowej w latach 1996-2020

Źródło: opracowanie własne

Powyższy wykres pokazuje źródło bólu obecnej klasy politycznej. Dwadzieścia lat temu ktoś, kto dostał się do sejmu, automatycznie stawał się krezusem, który nie miał już ziemskich zmartwień. Gdyby relacja z 1996 roku w dalszym ciągu utrzymywała się na niezmienionym poziomie, polski poseł zarabiałby dzisiaj ponad 31 tysięcy złotych „podstawy”, czyli blisko trzy razy więcej niż dzisiaj.  To tylko kolejny przykład jak szalone były lata 90-te w naszym kraju, ale czy to dobry argument za podniesieniem sobie pensji w środku pandemii? Każdy może sobie sam odpowiedzieć na to pytanie.  

Ile faktycznie zarabia poseł?

Są dzisiaj zawody i firmy w Polsce, na których 8 tysięcy brutto nie robi większego wrażenia, a taki poziom wynagrodzeń osiągalny jest po 2-4 latach od ukończenia studiów, jednak dla większości Polaków jest to w dalszym ciągu spora kwota. Pozostaje jeszcze pytanie, czy 8 tysięcy to wszystko na co może liczyć parlamentarzysta? Oczywiście, że nie, a posłowie mogą liczyć na intratne dodatki, o których łatwo zapominają, gdy porusza się temat wynagrodzeń w polityce.   Dieta na wydatki związane z pełnieniem mandatu posła lub senatora wynosi 2 505,20 brutto i jest wolna od podatku dochodowego. Dodatkowo posłowie mogą liczyć na dodatki za pełnienie niektórych funkcji w komisjach, których w sejmie nie brakuje – od 10% wynagrodzenia podstawowego za przewodniczenie stałym podkomisjom po 20% za przewodnictwo w komisji.  

Nie można również zapominać o ryczałcie na prowadzenie swojego biura, który wynosi obecnie 15 200 zł miesięcznie. Posłowie pokrywają z niego czynsze, wynagrodzenia swoich asystentów oraz pozostałe wydatki takie jak ekspertyzy i analizy czy rachunki za media.  Dodatkowo poseł, który zdecyduje się na korzystanie z środków transportu zbiorowego wewnątrz kraju takiego jak pociąg, autobus czy samolot, nie ponosi z tego tytułu żadnych kosztów.   Warto jeszcze zaznaczyć, że posłowie i senatorowie otrzymują wszystkie te środki, aby móc w pełni zaangażować się w zawód polityka. Jeśli któryś z nich zdecydowałby się na kontynuowanie działalności zarobkowej, utraciłby prawo do uposażenia.

Utracone korzyści przez brak możliwości zarobkowania?

Jednym z argumentów za podwyżkami jest brak możliwości zarobkowania w czasie sprawowania mandatu. W poniższej tabeli można zobaczyć zawody osób, które po raz pierwszy zasiadły w poselskich ławach na czas IX kadencji.  

Biorąc pod uwagę, że zawody takie jak politolog, socjolog, filozof, nauczyciel czy urzędnik nie cieszą się renomą dobrze płatnych można założyć, że dla 49% wszystkich nowych reprezentantów narodu, zaprzysiężenie wiązało się z poprawą sytuacji materialnej. Zakładając, że podobny rozkład zawodów można przypisać wszystkim zasiadającym w parlamentarnych ławach, dziwić może, że tylko 33 z 460 głosujących było przeciw podwyżkom uznając, że zarabiają za mało.   

Zawody nowych posłów na Sejm IX kadencji

Zawód

Liczba posłów

Politolog

31

Prawnicy

27

Urzędnicy państwowi i samorządowcy

22

Ekonomiści

18

Nauczyciele

17

Przedsiębiorcy i managerowie

17

Historycy

10

Lekarze

9

Media

8

Dyrektorzy i kierownicy

7

Socjologowie, filozofowie

5

Matematycy i informatycy

4

Rolnicy

3

Architekci

3

Aktorzy

2

Różne

3

Suma

186

Polska na arenie międzynarodowej  

Jak wygląda sytuacja polskich polityków w porównaniu do ich europejskich kolegów? Dosyć ciężko porównać wszystkie kraje na raz, ponieważ w każdym państwie panują inne przepisy np. odnośnie możliwości pracy zarobkowej. Również świadczenia dodatkowe mocno różnią się od siebie, dlatego dla ułatwienia załóżmy, że różnica między podstawowym wynagrodzeniem również w ogólnym zarysie oddaje różnicę pomiędzy całkowitymi zarobkami polityków.  

Średnie wynagrodzenia brutto i podstawowe pensje parlamentarzystów w wybranych krajach (w PLN)  

Kraj

Średnie Wynagrodzenie

Wynagrodzenie parlamentarzysty

Pensja posła do średniego wynagrodzenia

Anglia

12 548,25

33 796,95

2,69

Czechy

5 815,19

15 494,88

2,66

Dania

25 645,18

33 172,74

1,29

Niemcy

17 106,90

45 274,78

2,65

Polska

5 331,47

8 016,70

1,50

W porównaniu do swoich europejskich kolegów Polacy mogą czuć się relatywnie mało godnie wynagradzani. Nie dość, że zarabiają znacznie mniej nawet od swoich kolegów z Europy Środkowej to ich dystans do reszty społeczeństwa nie jest tak duży jak w innych krajach. Jedynym wyjątkiem jest w tym zestawieniu Dania, która co prawda szczyci się znacząco wyższymi wynagrodzeniami niż Polska, ale dystans tamtejszych polityków do społeczeństwa jest jeszcze mniejszy niż ma to w przypadku naszego kraju. 

Dieta parlamentarzysty jako wielokrotność średniej krajowej w wybranych krajach

Źródło: opracowanie własne

Podsumowanie  

Patrząc na rozwój wynagrodzeń w Polsce w ostatnich latach oraz na europejskie otoczenie, można uznać podwyżkę pensji dla rodzimych polityków za uzasadnioną. W dalszym ciągu pozostaje pole do dyskusji, czy wskaźnik 2,6 średniego wynagrodzenia jest odpowiedni i czy nie byłoby dobrze w dalszym ciągu znajdować się blisko realiów społeczeństwa. W przypadku powiedzmy dwukrotności wynagrodzenia powstaje silny impuls dla polityków do podejmowania decyzji prowadzących do poprawy sytuacji społeczeństwa.  Pozostaje mieć nadzieję, że kiedy temat powróci w przyszłości, zostanie on poważnie przedyskutowany i stały faktor będzie wynikiem ogólnonarodowej dyskusji, a nie nocnego głosowania nad projektem ustawy zaproponowanej dzień wcześniej.  

 

Maciej Pawlik
Maciej Pawlik

Manager, specjalista ds. optymalizacji procesów księgowych oraz autor bloga niezbednikmanagera.pl. Studiował w trzech krajach w 4 językach. Pracuje w Niemczech, gdzie był odpowiedzialny za koordynację transferu wiedzy z centrali firmy do Shared Service Center w Indiach oraz digitalizację procesów.

0 komentarzy

przeczytaj także

© 2020. Wszystkie prawa zastrzeżone

Zaloguj się

Zapamiętaj mnie Zapomniałeś hasło?

Zarejestruj się

Używamy cookies w celach funkcjonalnych, aby ułatwić użytkownikom korzystanie z witryny oraz w celu tworzenia anonimowych statystyk serwisu. Jeżeli nie blokujesz plików cookies, to zgadzasz się na ich używanie oraz zapisanie w pamięci urządzenia.
Polityka Prywatności    AKCEPTUJĘ